Zróżnicowanie cytoplazmy komórki jajowej

Jaja mozaikowe, w przeciwieństwie do jaj regulacyjnych, charakteryzują się wyraźnie oddzielonymi od siebie rejonami cytoplazmatycznymi. Ponieważ rejony te odróżniają się często rodzajem zawartych w nich ziarnistości, nasunęło się pytanie, czy to właśnie nie one mają znaczenie morfogenetyczne i decydują o rodzaju różnicowania się cytoplazmy. Przypuszczenie to okazało się błędne, na co wskazują doświadczenia, w których jaja osłonie poddano odwirowaniu. Jeśli komórki jajowe odwirowuje się jeszcze przed pierwszym podziałem, wówczas poszczególne rodzaje cytoplazmy rozmieszczone zostają inaczej niż podczas normalnego rozwoju. Jaja takie są zdolne do bruzdkowania i różnicowania się, rozwój ich nie jest jednak nigdy prawidłowy. Powstające listki zarodkowe nie są bowiem w takich warunkach ułożone zgodnie z właściwym planem budowy zarodka, ale różnicują się w zależności od aktualnego rozkładu terytoriów cytoplazmatycznych. Zwrócono przy tym uwagę, że podczas odwirowania ziarnistości przemieszczone zostają z reguły w inne rejony jaja aniżeli cytoplazma, z której te ziarnistości pochodzą. W ten sposób np. mezoplazma pozbawiona zostaje często żółtego pigmentu, a endoplazma nie zawiera charakterystycznych dla niej ciemnych ziaren żółtka. Pomimo to różnicowanie poszczególnych rejonów cytoplazmatycznych postępuje zgodnie z ich prospektywnym znaczeniem.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>