Wyższe czynności nerwowe

Wyższe czynności nerwowe zapewniają jeszcze lepsze i bardziej wszech-stronne, niż odruchy, przystosowanie organizmu do środowiska. Możliwe one są dopiero z chwilą wykształcenia się kory mózgowej. Kora mózgowa występuje po raz pierwszy w rozwoju ewolucyjnym u gadów. Ma ona u tych zwierząt jeszcze charakter rudymentalny, a rozwija się dopiero w pełni u ssaków. Kora mózgowa bierze udział w wytwarzaniu odruchów warunkowych, jest siedliskiem pamięci, a u człowieka także myślenia abstrakcyjnego, świadomości i mowy. W myśleniu, pamięci i świadomości kora bierze udział jako jedna całość, gdyż nie udało się wykazać określonych ośrodków czy pól specyficznie zawiadujących tą czy inną funkcją świadomości. Daleko nawet idące zniszczenia kory mózgowej nigdy nie doprowadzają do bezpowrotnej utraty wszystkich wyżej wymienionych funkcji. Świadczy to o dużej plastyczności kory, a jest możliwe dzięki obecności bardzo dużej liczby połączeń asocjacyjnych (kojarzeniowych) między różnymi jej odcinkami.

Odruch warunkowy jest to odruchowa reakcja na jakikolwiek bodziec, który sam w sobie nie wywołuje odruchu, ale nabywa właściwości bodźca warunkowego, jeżeli kojarzy się go z odruchem bezwarunkowym. Na przykład sam dźwięk dzwonka nie wystarcza u psa do wydzielania, śliny, która prawidłowo wydzielana jest odruchowo po zadrażnieniu błony śluzowej pyska. Jeżeli jednak dzwoni się tuż przed lub w czasie wywoływania bezwarunkowego odruchu wydzielania śliny i postępowanie to powtarza się pewną ilość razy, to po jakimś czasie wystarcza już samo dzwonienie, a więc sam bodziec warunkowy, aby wystąpiło wydzielanie śliny. Pojawił się w ten sposób odruch warunkowy – początkowo obojętny bodziec przekształcił się w bodziec warunkowy, wywołujący reakcję zachodzącą normalnie wyłącznie po zastosowaniu bodźca bezwarunkowego.

Odruchy warunkowe, będące reakcją wyuczoną, pozwalają na bardziej plastyczne, a tym samym lepsze przystosowanie organizmu do stale zmieniającego się środowiska.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>