Wady rozwojowe

Wadami rozwojowymi nazywamy nieprawidłowości budowy ciała będące wynikiem nieprawidłowego rozwoju embrionalnego. Zmiany anatomiczne powstają zawsze na podłożu zmian biochemicznych. Te ostatnie jednak nie zawsze dają morfologicznie uchwytne zmiany. Wady rozwojowe dotyczyć mogą ogólnej budowy ciała, lub też poszczególnych narządów zewnętrznych albo wewnętrznych.

Jak wiemy, zarówno różnicowanie tkanek, jak i rozwój całego organizmu odbywa się dzięki bardzo dokładnie zintegrowanym procesom rozwojowym, w których doniosłą rolę odgrywają procesy indukcji embrionalnej (patrz str. 394). Procesy te występują w ściśle określonym czasie, w odpowiedniej kolejności i są właściwie zlokalizowane. Nieprawidłowe więc indukcje, czy to pod względem ilościowym, czy też jakościowym, czasowym lub przestrzennym pociągają za sobą nieprawidłowy rozwój. Na przykład brak induktora spowoduje brak odpowiedniego narządu silniejszy niż normalnie bodziec indukcyjny wywoła natomiast nadmierny jego rozwój. Zmiana jakościowa induktora pociąga z kolei za sobą pojawienie się narządu nieprawidłowego. Również zbyt wczesna lub zbyt późna indukcja nie przynosi właściwego rezultatu, gdyż, jak wiadomo, zbyt wczesna nie natrafia jeszcze na okres kompetencji w indukowanej tkance, zbyt późna natomiast nie daje efektu, ponieważ działa na komórki rozwojowo już zdeterminowane. Nieprawidłowe wreszcie rozmieszczenie bodźców indukcyjnych w przestrzeni powoduje powstawanie narządów nieprawidłowo zlokalizowanych (ektopia), lub też pojawienie się zamiast dwóch parzystych -jednego nieparzystego narządu. Rozszczepienie się normalnie pojedynczego bodźca indukcyjnego na dwa lub więcej spowodować może powstanie dodatkowych narządów.

Nie tylko jednak nieprawidłowości procesu indukcji pociągać za sobą mogą nie-prawidłowy rozwój. Podobnie kompetencja tkanek i ruchy morfogenetyczne mogą zostać zaburzone doprowadzając w konsekwencji do wad rozwojowych. Na przykład zupełny brak kompetencji ektoblastu w stosunku do bodźca indukcyjnego wy-chodzącego z dachu prajelita lub jej opóźnione pojawienie się spowoduje brak lub niedokształcenie całego układu nerwowego, czy też tylko samego mózgu (anencefa- lia). Nieprawidłowe ruchy morfogenetyczne z kolei lub ich brak (np. w czasie zamykania się cewy nerwowej) wywołają wadę rozwojową ośrodkowego układu nerwowego polegającą na niedokształceniu mózgu i braku jego pokryw (eksencefalia).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>