Tkankowe czynniki regulacyjne

Oprócz hormonów sensu stricto w ostatnich latach poznano specyficzne czynniki regulujące wzrost tkanek, a wytwarzane w tych samych tkankach, na które działają. Rozprzestrzeniają się one drogą dyfuzji, ale zachodzić może prawdopodobnie również przenoszenie ich na odległość drogą humoralną, tj. za pośrednictwem krwi, chłonki i płynów tkankowych. Z tkanki nabłonkowej myszy np. wyosobniono substancję hamującą mitozy właśnie w nabłonku. Podobne substancje, hamujące specyficznie podziały w tkankach, z których zostały ekstrahowane, wyosobniono z wątroby, śledziony i leukocytów. Bullough nazwał te specyficzne inhibitory tkankowe chalo- nami. Chałony w swojej funkcji regulacyjnej współdziałają z innymi czynnikami, przede wszystkim z hormonami. I tak okazało się, że adrenalina tworzy z chalonami kompleksy silnie hamujące podziały komórkowe. Współdziałaniem chalonów z adrenaliną wytłumaczyć można dobowe wahania aktywności mitotycznej w tkankach. Okazuje się, że komórki nabłonka dzielą się najintensywniej w godzinach nocnych. W tym też czasie poziom adrenaliny w krwi jest najniższy. Mamy tutaj więc przykład współdziałania czynnika hormonalnego i tkankowego w regulacji podziałów komórkowych. Na przykładzie dobowych wahań częstości mitoz widzimy, że natężenie niektórych procesów w organizmie ulega cyklicznym wahaniom.

Zjawiska cykliczne. Wiele procesów życiowych zachodzących w organizmach wykazuje wyraźną cyklicz- ność w nasileniu. I tak stwierdzono np. dobowe wahania w zawartości glikogenu w wątrobie, ilości glukozy wchłanianej z przewodu pokarmowego, liczby leukocytów i zawartości hormonów we krwi, ciepłoty ciała, zużycia tlenu w tkankach itd. Oprócz cykli dobowych, najczęstszych, istnieją cykle dłuższe, np. miesięczne, roczne, sezonowe itp. Cykl rujowy u szczura jest 5-dniowy, a cykl miesięczny u kobiet wynosi średnio 28 dni. Sezonowe zmiany nasilenia procesów przemiany materii, wydzielania hormonów, czynności rozrodczych itp. są zjawiskiem powszechnym.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>