Starzenie

Ontogeneza wyżej uorganizowanego organizmu wielokomórkowego kończy się jego starzeniem i śmiercią. Oba te procesy są koniecznością ewolucyjną, gdyż nieśmiertelność organizmów byłaby hamulcem dla ewolucji.

Długość życia u różnych gatunków jest bardzo różna, od kilku tygodni u niektórych owadów do 100 i więcej lat, jakie osiągają niektóre gatunki gadów, ptaków i ssaków. Dla przykładu: niektóre żółwie żyją ok. 150 lat, a człowiek, jak wiadomo, może dożyć 120 lat. Długość życia, podobnie jak i inne cechy fizjologiczne organizmu, jest uwarunkowana genetycznie. Spotykamy u człowieka np. rodziny długowieczne i krótko żyjące. Również u zwierząt udaje się drogą krzyżowania wyodrębnić szczepy żyjące długo i żyjące krótko. Cechy te zależne są od całego zespołu genów i dlatego nie wykazują typowego prostego dziedziczenia mendlowskiego. Z drugiej strony warunki otoczenia również wpływają na długość życia osobnika i stąd osobnicy

o jednakowych genach, ale znajdujący się w różnych warunkach, mogą żyć niejedna -kowo długo. Ponieważ ten okres życia, który następuje po zakończeniu funkcji rozrodczych, nie podlega działaniu doboru naturalnego, nic dziwnego, że właśnie w tym czasie organizm wykazuje coraz liczniejsze upośledzenia swych funkcji.

Rozpatrując przyczyny i mechanizm procesu starzenia należy wymienić z jednej strony zmiany na poziomie komórkowym, a z drugiej zmiany w organizmie jako całości, szczególnie zmiany w procesach homeostazy ustrojowej i integracji (str. 448). Jak wiadomo, w wyżej uorganizowanym ustroju zwierzęcym występują komórki spełniające bardzo ważne funkcje ustrojowe. Komórki te jednak nie ulegają odnowie w czasie życia osobnika. Należą do nich przede wszystkim komórki nerwowe nie posiadające zdolności do podziałów. Z drugiej strony podlegają one procesom „zu-życia”, tj. starzenia, polegającym na gromadzeniu się w nich zmian mutacyjnych, zaburzających prawidłowe funkcjonowanie. Objawia się to przede wszystkim w postaci zmniejszenia ilości enzymów niezbędnych dla metabolizmu komórek. Równocześnie nagromadzają się nierozpuszczalne produkty przemiany materii (jak lipo- fuscyna), których obecność również zaburza czynność komórki. Szczególnie dużo lipofuscyny zawierają komórki nerwowe zwierząt starych, przy równoczesnym zmniejszeniu ilości metabolicznie czynnej protoplazmy. Stwierdza się nawet postępujące z wiekiem zmniejszenie ogólnej liczby komórek nerwowych. Zużyte i obumarłe komórki nerwowe nie są bowiem zastępowane przez nowe na skutek braku zdolności regeneracyjnej w ośrodkowym układzie nerwowym. Badając z kolei aktywność enzymatyczną komórek wątroby zwierząt w różnym wieku równieżjstwierdza się

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>