Różnicowanie

Różnicowaniem nazywamy proces wytwarzania różnic w obrębie początkowo jednolitego żywego systemu. Proces ten prowadzi do wykształcenia cech specjalnych, przy czym mogą to być zarówno właściwości budowy, jak i właściwości biochemiczne, nie uzewnętrzniające się w cechach morfologicznych. Różnicowanie może zachodzić w organizmie jednokomórkowca przykładem takiego wysoko zróżnicowanego pierwotniaka może być jakikolwiek orzęsek, znany nam pantofelek, ze wszystkimi skomplikowanymi organellami cytoplazmatycznymi. Wytwarzanie różnic, połączone z bardzo wyraźnym rozdziałem funkcji, jest jednak cechą właściwą przede wszystkim organizmom wielokomórkowym. W tym przypadku polega ono na specjalizacji poszczególnych komórek lub ich grup, które nabywają właściwości umożliwiające im pełnienie różnych funkcji.

Organizm człowieka jest zbudowany z olbrzymiej ilości komórek biorących początek z jednej komórki jajowej. W ciągu 285 dni, a więc w ciągu całego okresu rozwoju embrionalnego z zapłodnionego jaja powstaje dzięki podziałom 2 x 1012 komórek. W organizmie człowieka histolog wyróżnia tylko ok. 100 rodzajów różnych komórek. Zestawienie olbrzymiej ilości komórek budujących ciało człowieka i stosunkowo niewielkiej liczby różnych ich rodzajów prowadzi do wniosku, że każdy kierunek zróżnicowania musi obejmować bardzo wiele komórek. Taki zespół jednakowo zróżnicowanych komórek, zazwyczaj występujących w zwartych skupieniach i pełniących jednakowe funkcje, nazywamy tkanką. Tkanki są więc wynikiem różnicowania embrionalnego. W embriogenezie cechy wspólne i jednakowe pierwszych blastomerów zostają przekształcone w cechy nowe, właściwe komórkom wyspecjalizowanym, wykazującym swoiste specjalizacje budowy, funkcji i zachowania. Tak więc wewnętrzna budowa komórki mięśniowej jest szczególnie przystosowana do wykonywania skurczów, struktura komórki nerwowej do przewodzenia podniet, a gruczołowej do wydzielania. Różnicowanie tworzy w ontogenezie osobnika nowe

cechy i wprowadza zmienność, której skutki są uderzająco trwałe. Rola tego procesu w rozwoju jest więc podobna do roli mutacji w dziedziczeniu. Jednak mutacje nie są przyczyną różnicowania komórek zarodkowych. Zjawisko to zachodzi w cyto- plazmie, lecz jak wszystkie procesy w niej występujące jest uzależnione od jądra komórki.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>