Prócz mechanizmów czysto homeostatycznych

Prócz mechanizmów czysto homeostatycznych, mających na celu utrzymanie stałości środowiska wewnętrznego, wyróżnić należy takie, które zapewniają sprawne funkcjonowanie organizmu jako całości. Mechanizmy te nazwać można integracyj-nymi, inaczej scalającymi. Pomimo całej różnorodności, skomplikowanej budowy i mnogości funkcji, jakimi charakteryzuje się organizm wielokomórkowy, zawsze zachowuje się on jako jedna harmonijna całość. To scalenie organizmu, czyli jego integracja, zachodzi, podobnie jak homeostaza, dzięki obecności licznych i często bardzo złożonych mechanizmów fizjologicznych. Zwierzęta wielokomórkowe roz-porządzają zasadniczo dwoma rodzajami mechanizmów integracyjnych. Są

to układ nerwowy oraz regulacja odbywająca się poprzez płyny ustrojowe (patrz str. 463). Mechanizmy homeostatyczne i integracyjne w przeważającej liczbie przypadków działają na zasadzie tzw. sprzężenia zwrotnego. Pojęcie to wzięte zostało z cybernetyki, tj. nauki o sterowaniu. Pod sprzężeniem zwrotnym rozumiemy proces samoregulacji w układzie, w którym narząd wykonawczy (efektor) oddziałuje kon- trolująco (zwrotnie) na narząd regulujący (regulator). Mamy więc tutaj do czynienia z dwukierunkowym przebiegiem informacji: z narządu regulującego do wykonawczego i z powrotem (ryc. 220). W biologicznych układach samoregulujących się mamy do czynienia zazwyczaj z tzw. ujemnym sprzężeniem zwrotnym, przez co rozumie się, iż narząd wykonawczy hamuje działalność narządu regulującego. Wzmożona aktywność efektora powoduje automatycznie obniżenie czynności regulatora (ryc. 220). Zmniejszona czynność regulatora z kolei pociąga za sobą zahamowanie działalności efektora i układ powraca do stanu wyjściowego.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>