Potencjał morfogenetyczny

Opracowanie map rozmieszczenia terytoriów komórkowych o określonym prospektywnym znaczeniu umożliwiło poznanie roli, jaką poszczególne grupy komórek odgrywają w przyszłej budowie i organizacji zarodka. Prace te nie wyjaśniają jednak, czy los tych grup komórkowych jest już w stadium dojrzałej blastuli zdeterminowany, czy też nie.

Zasięg możliwości różnicowania się jakiejś komórki lub grupy komórek określa się mianem ich potencjału morfogenetycznego. Potencjał ten badać można doświadczalnie, stosując metodę eksplantacji i transplantacji i porównując uzyskane w ten sposób wyniki. Metodę eksplantacji poznaliśmy już uprzednio. Polega ona na wycinaniu z zarodka określonej, niewielkiej grupy komórek i hodowaniu jej następnie in vitro w odpowiednich płynach hodowlanych. Odizolowanie komórek od reszty zarodka umożliwia poznanie ich możliwości rozwojowych w sytuacji, gdy są one pozostawione same sobie i różnicują się bez udziału wpływów, które wywierają na nie normalnie komórki sąsiadujące. Metoda eksplantacji umożliwia więc poznanie zdolności wybranych komórek do tzw. samoróżnicowania się.

Metoda transplantacji polega na przeszczepianiu wyciętych grup komórek w inne miejsce tego samego lub drugiego zarodka. Zarodek, z którego pobiera się materiał przeznaczony do transplantacji określa się mianem dawcy i odróżnia od zarodka, do którego materiał jest przenoszony, czyli od tzw. biorcy lub gospodarza. W przypadku transplantacji komórki zostają przeniesione w całkowicie nowe dla nich otoczenie, które wywierać może na nie wpływ odmienny od tego, z którym stykają się one w swoim normalnym położeniu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>