Standardy międzynarodowe

Standardy międzynarodowe mają szczególną rolę do spełnienia, a mianowi-cie doprowadzenie do harmonizacji systemów prawa krajowego poszczególnych państw. Różnice w systemach prawnych prowadzą łatwo do omijania zakazów, jeśli są one ustanowione tylko w niektórych państwach. Tytułem przykładu wy-starczy wskazać na tzw. turystykę aborcyjną. Toteż dążenie do uniwersalizacji standardów związane jest z zamiarem zagwarantowania ich skuteczności.

Czytaj Więcej

Jakość życia

Przeciętna długość życia w Polsce (niezależnie od płci) wynosi 71 lat. W krajach Unii Europejskiej ok. 77 lat. Według fizjologów nasz organizm mógłby pracować 120 lat. Najczęstszym komentarzem do ewentualnej długowieczności, szczególnie ze strony ludzi starszych, jest pytanie o jakość życia w podeszłym wieku. Żartobliwie, choć z pewną goryczą, czasem stwierdza się, że „dobry Pan Bóg był już zmęczony gdy stworzył starość”. Niestety, mimo że weszliśmy w następne tysiąclecie, ciągle jeszcze nie znaleźliśmy antidotum na dolegliwości najczęściej występujące w „złotej jesieni”. Co prawda w 1998 r. eksperci OECD utworzyli specjalną grupę do spraw „inżynieria genetyczna a jakość życia”, jednakże zagadnienie to było równie trudne setki lat temu, jak i współcześnie. Dzięki temu o do-legliwościach, jak i o środkach zaradczych, można mówić zarówno w kategoriach tak modnej obecnie inżynierii genetycznej, jak również w odniesieniu do… medycyny ludowej. Zgodnie z tradycjami i kulturą Dalekiego Wschodu (Chiny i Japonia) zasadnicze znaczenie dla zachowania witalności w wieku podeszłym mają medytacje transcendentalne, techniki głębokiego oddechu, systematyczne głodówki, czy też ćwiczenia fizyczne połączone z filozofią. Bardzo modne stały też produkty naturalne, takie jak korzeń żeń-szenia czy zielona herbata. Współczesne badania statystyczne, wśród osób regularnie stosujących techniki i metody zachowania dobrej witalności lub konsumujących określone specyfiki, potwierdzają ich korzystne efekty. Również badania analityczne wspomnianych preparatów wykazują obecność metabolitów o dużym znaczeniu farmakologicznym.

Czytaj Więcej

Człowiek w całej swej działalności

Człowiek w całej swej działalności zmienia i modyfikuje otaczającą nas przyrodę. Jednakże po raz pierwszy możliwe jest na drodze prawnej pozyskiwanie monopolistycznych praw do procesów modyfikujących przyrodę, jak i do produktów należących do świata ożywionego (mikroorganizmy, jak i organizmy wyższe). Biotechnologia, w sposób bezpośredni, może wpływać na różnorodność biologiczną poprzez eksploatację (także w sposób niekontrolowany) naturalnych, rodzimych zasobów genowych (gatunków dzikich oraz pierwotnych, ras i odmian gatunków uprawnych). Ponadto istnieje możliwość wprowadzania do ekosystemów organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO), wchodzących w relacje z innymi komponentami przyrody. Mogą to być relacje genetyczne

Czytaj Więcej

Spośród zmian jakie wprowadziła dyrektywa nr 98/81

Spośród zmian jakie wprowadziła dyrektywa nr 98/81, dwie zasługują na szczególną naszą uwagę. Po pierwsze, normatywnie uznano, że pewne kategorie GMO są nieszkodliwe dla zdrowia ludzi i środowiska, a ich wykaz zamieszczono w jednym z aneksów. Operacje zamkniętego użycia tego typu GMO objęte są uproszczoną procedurą udzielania zezwoleń. Po drugie, dyrektywa uelastycznia stosowanie niektórych szczegółowych postanowień, w taki sposób by zachęcić

Czytaj Więcej

Komórki prapłciowe u płazów

W ocenie stopnia zróżnicowania należy więc zachować wielką ostrożność i nie ograniczać się tylko do badania struktury. Różnicowanie może też dotyczyć właściwości chemicznych, które można określić za pomocą specjalnych metod. Takie biochemiczne zróżnicowanie, podobnie jak i determinacja rozwojowa, poprzedza wystąpienie różnic morfologicznych. Histochemiczne wykazanie zasadowej fosfatazy występującej w uderzająco dużej ilości w komórkach prapłciowych pozwala na bardzo wczesne określenie, które spośród komórek zarodkowych ssaka czy ptaka wykształcą elementy płciowe. Inna specjalna technika barwienia cytoplazmy pozwoliła wykryć

Czytaj Więcej

Hormon tarczycy

Hormon tarczycy także pobudza wzrost niektórych narządów, co jest szczególnie wyraźnie widoczne w czasie przeobrażenia u płazów. Wprawdzie pod wpływem tego hormonu zanika u larwy ogon, rosną jednak i różnicują się kończyny i niektóre narządy wewnętrzne.

Wzrost wyraźnie zależny jest od wpływów otoczenia, wśród których największą rolę odgrywają czynniki pokarmowe, a także temperatura, światło i inne. W dużym stopniu zależny jest on jednak również od czynników genetycznych. Tak np. ilość wydzielanego przez przysadkę hormonu wzrostowego zależy nie tylko od wpływów zewnętrznych, ale również od czynników wrodzonych. Również reakcja tkanek na ten hormon zależna jest od obecności odpowiednich genów.

Czytaj Więcej

Znaczenie biotechnologii

Znaczenie biotechnologii, a szczególnie inżynierii genetycznej w rozwoju nowych, innowacyjnych metod leczniczych jest bardzo duże, ale jednocześnie bardzo skomplikowane. Zmienność genetyczna mikroorganizmów i łatwość adaptacji wielu organizmów do nowych warunków, czy też częste występowanie oporności na nowe leki (np. antybiotyki) jest źródłem wielu trudności w lecznictwie. Przykładami powszechnie znanymi są wirus braku odporności immunologicznej (human immunodeficiency virus – HIV), pasożyty malarii, wirusy zapalenia wątroby (Hepatitis), mykobakterie gruźlicy (Tuberculosis mycobacterium). Źródłem optymistycznego spojrzenia w przyszłość z perspektywy biotechnologa jest świadomość, że wiele sekwencji genomowych bakterii czy też pasożytów zostało już poznanych, a nowe są publikowane nieomal każdego dnia. Pozwala to sądzić, że mamy już dostępne i stale będą stawiane nowe „cele” terapeutyczne, stwarzające dalsze możliwości dla diagnostyki i farmacji. Rola nowych dyscyplin naukowych, które są źródłem innowacyjnych procesów i produktów zgłaszanych do patentowania (których nazwy nie zawsze są w pełni zrozumiałe) jest stale coraz większa, przykładowo:

Czytaj Więcej

Mechanizm aktywacji tarczek euchromatynowych

Kroeger, opierając się na doświadczeniach wykonanych na izolowanych gruczołach ślinowych larw Chironomus thummi, sądzi, że działanie ekdysonu powoduje zmianę stosunku jonów K+/Na+ w soku jądrowym. Opierając się na tej przesłance, Lezzi (1966) wykonał doświadczenia, w których płynne środowisko nie zawierające ekdysonu, lecz o ściśle kontrolowanej ilości jonów potasu indukowało tworzenie się odpowiednich buf swoistych dla działania określonych stężeń ekdysonu. Jony sodowe powodowały powstawanie innych buf charakterystycznych dla działania mniejszych stężeń ekdysonu. W badaniach tych wykazano także rolę błony jądrowej nie dopuszczającej do bezpośrednich zmian składu jonowego wnętrza jądra przy zmianach tego składu w cytoplazmie. Dopiero uszkodzenie błony jądrowej przez zamrożenie w niskiej temperaturze i następnie odtajanie pozwoliło zmienić stosunek ilościowy i stężenie jonów w soku jądrowym.

Czytaj Więcej

Klonowanie istot ludzkich

Protokół dotyczy zatem klonowania istot ludzkich, np. poprzez transfer jądra komórkowego lub wykorzystanie technik dzielenia (powielania) embrionów. Dokument ten nie zajmuje się stymulacją hormonalną dla potrzeb leczenia niepłodności u kobiet, która może powodować ciąże mnogie. Ogranicza on jednoznacznie tożsamość genetyczną do tego samego składu jądra komórkowego. Użycie zwrotu „ten sam skład genetyczny jądra komórkowego” oznacza, że autorzy Protokołu wzięli pod uwagę fakt, iż w toku rozwoju niektóre geny mogą podlegać mutacji somatycznej, toteż genów mitochondrialnych nie bierze się pod uwagę z punktu widzenia tożsamości. Monozygotyczne bliźnięta rozwinięte z pojedynczej zapłodnionej komórki jajowej będą posiadały ten sam skład genetyczny jądra komórkowego, ale nie muszą być w 100% identyczne pod względem wszystkich swoich genów.

Czytaj Więcej