Odwracalność skutków różnicowania, metaplazja

Wielu badaczy odrzuca pogląd Weissa o nieodwracalności właściwego różnicowania i sądzi, że w następstwie zastosowania odpowiednich bodźców komórka może radykalnie zmienić swoje cechy, przekształcając się tym samym w komórkę innego rodzaju. Liczne przykłady tego zjawiska spotykamy u zwierząt bezkręgowych. U kręgowców takie przekształcenie typu komórki zróżnicowanej, ogólnie określane mianem metaplazji, jest rzadkie, a wiele dawniej cytowanych tu przykładów okazało się metaplazją pozorną, nietrwałą byłyby to raczej zmiany modulacyjne. Prawdziwej metaplazji towarzyszy zazwyczaj proces odróżnicowania, tzn. utrata cech specjaliza- cyjnych, niejako powrót do stanu komórki niezróżnicowanej. Powtórne różnicowanie, czyli redyferencjacja może odbywać się zgodnie z kierunkiem różnicowania pierwotnego lub w kierunku odmiennym. O metaplazji mówimy tylko w tym drugim przypadku. Przykładów odróżnicowania i metaplazji dostarczają nam badania nad regeneracją narządów u kręgowców fakty te będą omówione w rozdziale poświęconym zdolnościom odtwórczym.

Różnicowanie komórek dotyczy przede wszystkim ich cytoplazmy. Proces ten nie pociąga za sobą zmiany składu genetycznego jądra komórkowego, chociaż pewne geny mogą być mniej lub bardziej trwale zahamowane w swojej aktywności. Przyjęcie tego poglądu, obecnie zaakceptowanego przez większość badaczy, tłumaczy zarazem możliwość zmiany kierunku różnicowania. W ten sposób metaplazja, jakkolwiek wywołana czynnikami w stosunku do komórki zewnętrznymi, mogłaby być pojmowana jako reakcja na ich działanie, poddana genetycznej kontroli.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>