Gradienty morfogenetyczne

Gradienty morfogenetyczne w komórce jajowej i rola cytoplazmy korowej. W poprzednim ustępie była mowa o tym, że cytoplazma komórki jajowej nie jest tworem jednolitym, lecz wykazuje w większym lub mniejszym stopniu zróżnicowanie. W krańcowych przypadkach mamy do czynienia z wyodrębnionymi terytoriami cytoplazmatycznymi, w innych zróżnicowanie uwydatnia się w odmiennych właściwościach cytoplazmy bieguna animalnego i wegetatywnego.

Wiele danych dotyczących czynników wpływających na różnicowanie cytoplazmy i charakteru tego różnicowania zawdzięczamy m.in. pracom Childa i jego współpr., a zwłaszcza bardzo licznym doświadczeniom Horstadiusa.

Hórstadius oparł się na spostrzeżeniu, że w jajach jeżowców możliwości rozwojowe cytoplazmy animalnej i wegetatywnej są odmienne. Rozdzielał on w związku z tym zarodki na poszczególne wieńce blastomerów i badał rozwój tych wieńców w warunkach, gdy różnicowały się one samodzielnie. Doświadczenia te wykazały, że rozwój każdego izolowanego wieńca blastomerów przebiega na ogól zgodnie z jego prospektywnym znaczeniem. Poza strukturami typowymi dla danego wieńca blastomerów powstawały jednak zawsze z niego struktury charakterystyczne dla wieńców sąsiadujących. Komórki wieńca ax różnicowały się w twory pęcherzyko- wate, okryte na całej swojej powierzchni długimi rzęskami apikalnymi. Komórki wieńca a2 wytwarzały podobne, nietypowe blastule mimo że w prawidłowym rozwoju komórki te nie uczestniczą nigdy w wytwarzaniu rzęsek apikalnych, w tym wypadku znaczna część powierzchni blastuli wykazywała jednak ich obecność. Anormalne blastule powstające zarówno z wieńca a1, jak i a2 nie były oczywiście zdolne do gastrulacji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>