Determinacja narządów pierwotnych

W poprzednim rozdziale zwróciliśmy uwagę, że cytoplazma komórki jajowej jest tworem niejednorodnym. Wykazuje ona zawsze mniej lub bardziej wyraźne zróżnicowanie, które uwarunkowane jest różnicami we właściwościach kory komórki jajowej. Różnice te zachowują się także podczas bruzdkowania, w rezultacie czego cytoplazma poszczególnych blastomerów wykazuje odmienne właściwości fizyczne i chemiczne. Fakt ten ma olbrzymie znaczenie podczas dalszych etapów rozwoju zarodkowego, które można podzielić na dwa okresy: 1) okres topogenezy, czyli kształtowania się narządów pierwotnych i zasadniczych rysów budowy zarodka oraz 2) okres histogenezy, czyli różnicowania tkankowego. Okresy histogenezy i topogenezy zachodzą częściowo na siebie.

Mechanizm i rola ruchów morfogenetycznych. Okres topogenezy oznacza się przesuwaniem poszczególnych rejonów komórkowych w nowe miejsca, zgodnie z planem budowy zarodka. Ruchy te określone zostały mianem ruchów morfogenetycznych. Dzięki zastosowaniu przez Vogta barwników przyżyciowych można było uzyskać obraz kierunku tych ruchów i wykazać, że pewne rejony ulegają ekspansji, inne kontrakcji, a jeszcze inne sfałdowaniu lub wpukleniu. Badania te nie wyjaśniły jednak, dzięki czemu występują ruchy morfo- genetyczne i jakie procesy leżą u ich podstaw.

Pierwszym problemem, który należało rozstrzygnąć, było pytanie, czy ruchy morfogenetyczne są funkcją zarodka jako całości, czy też jego poszczególnych re-

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>