Aktywacja loci genowych przez hormony

Omawiając wyniki badań Kroegera stwierdziliśmy, że cytoplazma reguluje genetyczną aktywność jądra. Bardzo silnego poparcia dla tego twierdzenia dostarczają także badania nad działaniem hormonów owadów na aktywność loci genowych w chromosomach politenicznych. Hormony owadów są substancjami produkowanymi w specjalnych narządach o wewnętrznym wydzielaniu, które oczywiście nie są homologiczne w stosunku do gruczołów dokrewnych kręgowców. Rola hormonów owadów jest także zupełnie inna niż hormonów kręgowców. U owadów warunkują one procesy wylinek i przeobrażenia. Odkrywcą tych hormonów i ich roli w rozwoju owadów był polski biolog S. Kopeć.

Proces wylinki jest wywołany działaniem hormonu sterolowego, zwanego ekdy- sonem. Hormon ten działa na komórki ektodermy i inne tkanki, a także na gruczoły ślinowe. Przed wylinką ilość ekdysonu we krwi zwiększa się i przy jednoczesnym działaniu odpowiedniej ilości innego hormonu doprowadza do zrzucenia powłoki chitynowej zbyt ciasnej dla rosnącej larwy. Jeżeli jednak stężenie tego drugiego hormonu, zwanego juwenilnym, jest zbyt małe, to pod wpływem ekdysonu następuje zapoczwarczenie. Wstrzykując larwom ekdyson możemy sztucznie sprowokować przedwczesną wylinkę. Stosując natomiast wstrzyknięcia tego hormonu po ostatniej wylince wywołamy przyspieszone zapoczwarczenie. Procesowi wylinki i zapoczwarczenia w warunkach naturalnych towarzyszy wytworzenie się dwóch buf widocznych w chromosomach I i IV pary u larw ochotka. Otóż ten sam efekt można wywołać wstrzykując larwom ekdyson (ryc. 210).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>